(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 202

॥ శ్రీః ॥
1.202. అధ్యాయః 202
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
బ్రాహ్మణమధ్యస్థాన్పాండవాన్విజ్ఞాయ శ్రీకృష్ణేన బలరామాయ కథంన॥ 1 ॥
ధనుర్దర్శనేనైవ కేషాంచిద్రాజ్ఞాం ధనుఃపూరణే నిరశత॥ 2 ॥
శిశుపాలాదీనాం ధనుఃపూరణే భంగః॥ 3 ॥
అర్జునస్య ధనుఃపూరణే ఏషణా॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 1-202-0x(1133)(8936)
తేఽలంకృతాః కుండలినో యువానః
పరస్పరం స్పర్ధమానా నరేంద్రాః।
అస్త్రం బలం చాత్మని మన్యమానాః
సర్వేం సముత్పేతురుదాయుధాస్తే॥ 1-202-1(8937)
రూపేణ వీర్యేణ కులే చైవ
శీలేన విత్తేన చ యౌవనేన।
సమిద్ధదర్పా మదవేగభిన్నా
మత్తా యథా హైమవతా గజేంద్రాః॥ 1-202-2(8938)
పరస్పరం స్పర్ధయా ప్రేక్షమాణాః
సంకల్పజేనాభిపరిప్లుతాంగాః।
కృష్ణా మమైవేత్యభిభాషమాణా
నృపాః సముత్పేతురథాసనేభ్యః॥ 1-202-3(8939)
తే క్షత్రియా రంగగతాః సమేతా
జిగీషమాణా ద్రుపదాత్మజాం తాం।
చకాశిరే పర్వతరాజకన్యా-
ముమాం యథా దేవగణాః సమేతాః॥ 1-202-4(8940)
కందర్పబాణాభినిపీడితాంగాం
కృష్ణాగతైస్తే హృదయైర్నరేంద్రాః।
రంగావతీర్ణా ద్రుపదాత్మజార్థం
ద్వేషం ప్రచక్రుః సుహృదోఽపి తత్ర॥ 1-202-5(8941)
అథాయయుర్దేవగణా విమానై
రుద్రాదిత్యా వసవోఽథాశ్వినౌ చ।
సాధ్యాశ్చ సర్వే మరుతస్తథైవ
యమం పురస్కృత్య ధనేశ్వరం చ॥ 1-202-6(8942)
దైత్యాః సుపర్ణాశ్చ మహోరగాశ్చ
దేవర్షయో గుహ్యకాశ్చారణాశ్చ।
విశ్వావసుర్నారదపర్వతౌ చ
గంధర్వముఖ్యాః సహసాఽప్సరోభిః॥ 1-202-7(8943)
హలాయుధస్తత్ర జనార్దనశ్చ
వృష్ణ్యంధకాశ్చైవ యతాప్రధానం।
ప్రేక్షాం స్మ చక్రుర్యదుపుంగవాస్తే
స్థితాశ్చ కృష్ణస్య మతే మహాంతః॥ 1-202-8(8944)
దృష్ట్వా తు తాన్మత్తగజేంద్రరూపా-
న్పంచాభిపద్మానివ వారణేంద్రాన్।
భస్మావృతాంగానివ హవ్యవాహాన్
కృష్ణః ప్రదధ్యౌ యదువీరముఖ్యః॥ 1-202-9(8945)
శశంస రామాయ యుధిష్ఠిరం స
భీమం సజిష్ణుం చ యమౌ చ వీరౌ।
శనైఃశనైస్తాన్ప్రసమీక్ష్య రామో
జనార్దనం ప్రీతమనా దదర్శ హ॥ 1-202-10(8946)
అన్యే తు వీరా నృపపుత్రపౌత్రాః
కృష్ణాగతైర్నత్రమనఃస్వభావైః।
వ్యాయచ్ఛమానా దదృశుర్న తాన్వై
సందష్టదంతచ్ఛదతాంరనేత్రాః॥ 1-202-11(8947)
తథైవ పార్థాః పృథుబాహవస్తే
వీరౌ యమౌ చైవ మహానుభావౌ।
తాం ద్రౌపదీం ప్రేక్ష్య తదా స్మ సర్వే
కందర్పబాణాభిహతా బభూవుః॥ 1-202-12(8948)
దేవర్షిగంధర్వసమాకులం త-
త్సుపర్ణనాగాసురసిద్ధజుష్టం।
దివ్యేన గంధేన సమాకులం చ
దివ్యైశ్చ పుష్పైరవకీర్యమాణం॥ 1-202-13(8949)
మహాస్వనైర్దుందుభినాదితైశ్చ
బభూవ తత్సంకులమంతరిక్షం।
విమానసంబాధమభూత్సమంతా-
త్సవేణువీణాపణవానునాదం॥ 1-202-14(8950)
`సమాజవాటోపరి సంస్థితానాం
మేఘైః సమంతాదివ గర్జమానైః।'
తతస్తు తే రాజగణాః క్రమేణ
కృష్ణానిమిత్తం కృతవిక్రమాశ్చ।
సకర్ణదుర్యోధనశాల్వశల్య-
ద్రౌణాయనిక్రాథసునీథవక్రాః॥ 1-202-15(8951)
కలింగవంగాధిపపాండ్యపౌండ్రా
విదేహరాజో యవనాధిపశ్చ।
అన్యే చ నానానృపపుత్రపౌత్రా
రాష్ట్రాధిపాః పంకజపత్రనేత్రాః॥ 1-202-16(8952)
కిరీటహారాంగదచక్రవాలై-
ర్విభూషితాంగాః పృథుబాహవస్తే।
అనుక్రమం విక్రమసత్వయుక్తా
బలేన వీర్యేణ చ నర్దమానాః॥ 1-202-17(8953)
తత్కార్ముకం సంహననోపపన్నం
సజ్యం న శేకుర్మనసాఽపి కర్తుం।
తే విక్రమంతః స్ఫురతా దృఢేన
విక్షిప్యమాణా ధనుషా నరేంద్రాః॥ 1-202-18(8954)
విచేష్టమానా ధరణీతలస్థా
యథాబలం శైక్ష్యగుణక్రమాశ్చ।
గతౌజసః స్నస్తకిరీటహారా
వినిఃశ్వసంతః శమయాంబభూవుః॥ 1-202-19(8955)
హహాకృతం తద్ధనుషా దృఢేన
విస్రస్తహారాంగదచక్రవాలం।
కృష్ణానిమిత్తం వినివృత్తకామం
రాజ్ఞాం తదా మండలమార్తమాసీత్॥ 1-202-20(8956)
`ఏవం తేషు నివృత్తేషు క్షత్రియేషు సమంతతః।
చేదీనామధిపో వీరో బలవానంతకోపమః॥ 1-202-21(8957)
దమఘోషాత్మజో ధీమాఞ్శిశుపాలో మహాద్యుతిః।
ధనుషోఽభ్యాశమాగంయ తస్థౌ రాజ్ఞాం సమక్షతః॥ 1-202-22(8958)
తదప్యారోప్యమాణం తు మాషమాత్రేఽభ్యతాడయత్।
ధనుషా పీడ్యమానస్తు జానుభ్యామగమన్మహీం॥ 1-202-23(8959)
తత ఉత్థాయ రాజా స స్వరాష్ట్రాణ్యభిజగ్మివాన్।
తతో రాజా జరాసంధో మహావీర్యో మహాబలః॥ 1-202-24(8960)
కంబుగ్రీవః పృథువ్యంసో మత్తవారణవిక్రమః।
మత్తవారణతాంరాక్షో మత్తవారణవేగవాన్॥ 1-202-25(8961)
ధనుషోఽభ్యాశమాగత్య తస్థౌ గిరిరివాచలః।
ధనురారోప్యమాణం తు సర్షమాత్రేఽభ్యతాడయత్॥ 1-202-26(8962)
తతః శల్యో మహావీర్యో మద్రరాజో మహాబలః।
ధనురారోప్యమాణం తు ముద్గమాత్రేఽభ్యతాడయత్॥ 1-202-27(8963)
తదైవాగాత్స్వయం రాజ్యం పశ్చాదనవలోకయన్।
ఇదం ధనుర్వరం కోఽద్య సజ్యం కుర్వీత పార్థివః॥ 1-202-28(8964)
ఇతి నిశ్చిత్య మనసా భూయ ఏవ స్థితస్తదా।
తతో దుర్యోధనో రాజా ధార్తరాష్ట్రః పరంతపః॥ 1-202-29(8965)
మానీ దృఢాస్త్రసంపన్నః సర్వైశ్చ నృపలక్షణైః।
ఉత్థితః సహసా తత్ర భ్రాతృమధ్యే మహాబలః॥ 1-202-30(8966)
విలోక్య ద్రౌపదీం హృష్టో ధనుషోఽభ్యాశమాగమత్।
స బభౌ ధనురాదాయ శక్రశ్చాపధరో యథా॥ 1-202-31(8967)
ధనురారోపయామాస తిలమాత్రేఽభ్యతాడయత్।
ఆరోప్యమాణం తద్రాజా ధనుషా బలినా తదా॥ 1-202-32(8968)
ఉత్తానశయ్యమపతదంగుల్యంతరతాడితః।
స యయౌ తాడితస్తేన వ్రీడన్నివ నరాధిపః॥ 1-202-33(8969)
తతో వైకర్తనః కర్ణో వృషా వై సూతనందనః।
ధనురభ్యాశమాగంయ తోలయామాస తద్ధనుః॥ 1-202-34(8970)
తం చాప్యారోప్యమాణం తద్రోమమాత్రేఽభ్యతాడయత్।
త్రైలోక్యవిజయీ కర్ణః సత్వే త్రైలోక్యవిశ్రుతః॥ 1-202-35(8971)
ధనుషా సోఽపి నిర్ధూత ఇతి సర్వే భయాకులాః।
ఏవం కర్ణే వినిర్ధూతే ధనుషా చ నృపోత్తమాః॥ 1-202-36(8972)
చక్షుర్భిరపి నాపశ్యన్వినంరముఖపంకజాః।
దృష్ట్వా కర్ణం వినిర్ధూతం లోకే వీరా నృపోత్తమాః॥ 1-202-37(8973)
నిరాశా ధనురుద్ధారే ద్రౌపదీసంగమేఽపి చ॥ 1-202-38(8974)
తస్మింస్తు సంభ్రాంతజనే సమాజే
నిక్షిప్తవాదేషు జనాధిపేషు।
కుంతీసుతో జిష్ణురియేష కర్తుం
సజ్యం ధనుస్తత్సశరం చ వీరః॥ 1-202-39(8975)
తతో వరిష్ఠః సురదానవానా-
ముదరధీర్వృష్ణికులప్రవీరః।
జహర్ష రామేణ స పీడ్య హస్తం
హస్తంగతాం పాండుసుతస్య మత్వా॥ 1-202-40(8976)
న జజ్ఞిరేఽన్యే నృపవిప్రముఖ్యాః
సంఛన్నరూపానథ పాండుపుత్రాన్।
వినా హి లోకే చ యదుప్రవీరౌ
ధౌంయం హి ధర్మం సహ సోదరాంశ్చ॥ ॥ 1-202-41(8977)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి స్వయంవరపర్వణి ద్వ్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 202 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-202-3 సంకల్పజేన కామేన॥
1-202-9 అభితః పద్మా లక్ష్మీర్యేషాం తాన్సర్వాంగసుందరానిత్యర్థః॥
ద్వ్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 202 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.